31-05-15

An Imperial Possession: Britain in the Roman Empire

an imperial possession.jpg

DAVID MATTINGLY, An Imperial Possession. Britain in the Roman Empire.2006

 

Dit boek heeeft maandenlang in mijn auto rondgeslingerd en ik heb er in gelezen op parkings, vlieghavens, trendy koffiebars, niet zo trendy-kroegen, bankjes in het park of simpelweg in de auto, wachtend op beweging in wat er voor me stond. Het gaat over de bijna 400 jaar lange bezetting van Brittannië door de Romeinen, het is een heel ernstig historisch werk maar het is ook helder geschreven en uitermate boeiend. 

Wat het echt speciaal maakte voor mij was het bronnenmateriaal. Door het gebrek aan literaire bronnen was het altijd al moeilijk om een klaar idee te krijgen van deze periode, en veel van wat we weten was grotendeels giswerk en gebaseerd op flarden informatie en vage verwijzingen. Sinds een aantal jaren groeit echter het belang van de archaeologie in deze omdat ze gesteund door informatica verbanden legt die in de geschreven bronnen onzichtbaar zijn. Dit boek is bijna exclusief gebaseerd op dit onderzoek en voor mij is dat nieuw. De auteur slaagt er op die manier in om op een heel heldere manier een beeld te schetsen van die tijd en ik vond het fascinerende literatuur.

Leuk wordt het vooral door een paar opmerkelijke vondsten. De meest spectaculaire vond ik de kleitabletten van Vindolanda, een fort in Northumbria, aan de muur van Hadrianus. Door heel zelden voorkomende (anaerobe) omstandigheden werd daar een bijna volledig militair archief van met inkt beschreven houten tabletjes bewaard. De administratie van het fort, de briefwisseling en zelfs het privé-archief van Flavius Cerialis, een prefect van een cohort, en zijn vrouw Sulpicia Lepidina is, werd ooit in brand gestoken en begraven, maar de brand was niet efficient genoeg en een grrot deel van de tabletten is nog leesbaar. In het boek worden daar veel conclusies uit getrokken, en één van de leukste is een tablet met een verjaardagsuitnodiging, geschreven door een klerk, maar aangevuld door Claudia Severa, de zuster van Sulpicia, met het equivalent van "ge komt toch ?".  

vindolandatablet.jpg

 "Claudia Severa to her Lepidina greetings. On 11 September, sister, for the day of the celebration of my birthday, I give you a warm invitation to make sure that you come to us, to make the day more enjoyable for me by your arrival, if you are present (?). Give my greetings to your Cerialis. My Aelius and my little son send him (?) their greetings. (2nd hand) I shall expect you, sister. Farewell, sister, my dearest soul, as I hope to prosper, and hail. (Back, 1st hand) To Sulpicia Lepidina, wife of Cerialis, from Severa."

Bron: http://vindolanda.csad.ox.ac.uk/index.shtml

 

Ook heel leuk zijn de zogenaamde "curse tablets", kleine loden blaadjes die werden ingegrift en dan opgeplooid of opgerold, die werden gevonden op verschillende plaatsen in Brittannië maar vooral in Bath. Er staan vervloekingen op, meestal omwille van een diefstal, en dat gaat van een paardedeken tot een groot bedrag als 3000 denarii. Op één daarvan wenst de schrijver dat de dief die zijn drinkbeker stal zijn bloed zal vergieten in diezelfde beker. Sommige lijken vervloekingen te zijn zonder onderwerp, maar ze geven een goed beeld van de geletterdheid van de Romeinse inwoners van die periode, en je kan je de frustratie en woede van de schrijver heel goed inbeelden.

 

curse tablets.jpg

http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2669296/Ma...

 

Het hele boek staat vol met dit soort dingen en dat maakt wat uiteindelijk een wetenschappelijk werk is heel leesbaar. Het is een must voor wie in de vroege geschiedenis van Engeland of in die van het Romeinse Rijk geïnteresseerd is omdat het een redelijk goed beeld geeft van een Romeinse kolonie, met aandacht voor godsdienst, bewoning, voeding, urbanisatie, bezetting en andere, en af en toe geeft het een goed beeld van hoe Engeland in die tijd er uitzag. Het blijft echter ook een taai brokje échte geschiedschrijving, misschien niet geschikt voor niet-historici. Maar het is wel een héél interessant brokje !

 

David Mattingly is Professor of Roman Archaeology aan de universiteit van Leicester. Hij is vooral bezig met de archaeologie van het Westelijke Romeinse Rijk.

De opgravingen in Vindolanda kan je volgen op facebook https://www.facebook.com/TheVindolandaTrust?fref=ts en op hun website www.vindolanda.com.

 

 

08:02 Gepost door Erik De keersmaecker in Boeken, Reizen, Wetenschap | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |