01-05-11

The Black Prince

Er zijn in de geschiedenis van Engeland figuren die elke Engelsman kent. Ze leren ze kennen in de geschiedenislessen en het zijn personages die het gewone zo overstijgen dat ze de fantasie van vele generaties jongetjes op hol hebben gebracht, er werden verhalen en boeken over hen geschreven, en ze maken zo deel uit van een collectief geheugen van een volk. 

The Black Prince was de oudste zoon van Edward III, de grote overwinnaar en held van de Slag bij Poitiers in 1536 toe hij de Franse koning gevangen nam, én één van de grootste strijders en militaire leiders die Engeland ooit kende, en de verpersoonlijking van het hoofse ridderideaal, kortom een "held". Hij was ook een wreed man met een enorm misprijzen voor het gewone volk, uitermate arrogant, en de man die de inwoners van Caen en Limoges, vrouwen en kinderen incluis, liet ombrengen, in een dagenlange orgie van moord, plundering en verkrachting.

De naam Black Prince ontstond pas in de 16de eeuw en in zijn tijd was hij bekend als Edward van Woodstock, naar de plaats waar hij geboren was. Zijn moeder was Philippa van Henegouwen, zijn vader Edward III, koning van Engeland van 1327 tot 1377, en zijn faam begon tijdens de slag om Crécy, in 1346, toen hij 16 jaar was. Jean Froissart, tijdgenoot en geschiedschrjver, schrijft hoe Edward in het hoogtepunt van de slag een vraag om hulp kreeg van de edelen die zijn zoon begeleidden. Hij antwoorde dat hij geen hulp zou sturen zo lang zijn zoon nog leefde. "Laat hem zijn sporen verdienen, want indien God het zo wilt, wil ik dat deze dag zijn dag is, en dat de eer van deze dag naar mijn zoon gaat en naar degenen die naast hem vechten". Froissart beschrijft verder hoe hij ruiters ten val brengt, paarden doorsteekt, helmen en speren breekt, slagen afweert en gevallen medestrijders terug overeind helpt, en een voorbeeld was voor allen. Na afloop verleende zijn vader hem de sporen en zijn carrière begon.

Voor Engeland begon een periode van grote bloei en militair overwicht en de prins vocht zij aan zij met zijn vader tegen de Fransen en de Spanjaarden, overwinning na overwinning aan elkaar rijgend, culminerend in de slag van Poitiers. De onafhankelijke carrière van de prins begon in Gascogne, in 1355, dat toen nog aan de Engelse koning toehoorde, maar waarop de Franse koning een oogje had. Op zichzelf kon Gascogne niet weerstaan aan het Franse leger, en Edward III stuurde er zijn zoon op af. De Zwarte Prins paste er een nieuwe strategie toe, die van de chévauchée, waarbij het niet zozeer de bedoeling was om te vechten als wel om het economisch weefsel van een samenleving te vernietigen zodat de tegenstander zijn soldaten niet meer kon betalen en zijn bevolking niet meer voeden. Gesteund door de edelen en ridders van Gascogne trok hij acht weken door Toulouse, de Armagnac en de Languedoc, waarbij hij ondermeer Carcassonne en Narbonne in de as legde. In november keerde zijn leger beladen met buit terug naar huis en de prins werd enorm populair in Engeland. 

 

looting-soldiers-fowler.jpg

soldaten plunderen een huis

 

In 1356 keerde hij terug, maar richtte zich deze keer op de Périgord, de Limousin, La Marche, Berry en het hart van Frankrijk. In de Loire liep hij echter vast op de vernietigde bruggen  met een veel groter Frans leger in de achtervolging. In Poitiers ontmoette het Engelse leger, uiteindelijk maar zo'n 6 à 7000 man groot het veel grotere Franse leger, geschat op 16.000 manschappen, en geleid door de Franse koning en de fleur van het Franse ridderkorps. Tot ieders verbazing werden de Fransen verpletterd en werd koning Jean II gevangen genomen. Hij werd naar Engeland gevoerd en kon zich vrijkopen met een prijs van 3 miljoen gouden kronen en een stevige uitbreiding van Aquitaine, dat vanaf nu de Zwarte Prins als bestuurder kreeg. Zijn kunde als strateeg leidde nog tot een paar overwinningen tegen Castilië, maar zijn spilzucht en zijn arrogantie begon onrust te veroorzaken in Aquitaine. Hij werd als leenman ontboden door de Franse koning, en dit was zijn antwoord:

Sirs, we will gladly go to Paris to our uncle, since he has sent this to us: but I assure you that we shall have our bascinets (een soort helm) on our heads and sixty thousand men in our company.

looting.jpg

Ondertussen had Frankrijk een nieuwe koning, Charles V, die als vechter veel minder sterk was, maar die een groot diplomaat was, een begaafd politicus en een veel intelligenter man. De prins was ondertussen ouder geworden, zwaar ziek (men vermoed MS) en in 1376 keerde hij terug naar Engeland waar hij op 8 juni overleed. Eigenaardig genoeg was zijn dood een schok in adellijke middens en werd er zowel in Frankrijk als Engeland om hem gerouwd. Hij was dé verpersoonlijk van het hoofse ridderideaal, dat uiteindelijk voor beide partijen gold, en het leed van de boeren en de gewone mensen werd als irrelevant beschouwd, en het klinkt vreemd nu, maar het was te vergelijken met de dood van Elvis Presley of Michael Jackson.

canterbury_-_black_prince.jpg

Zijn begrafenis, in Canterbury, op 15 oktober 1376, was dan ook een media-event van de grootste orde, tot in de details gepland door de prins zelf toen die zijn einde voelde naderen. De prins had zelf het hele scenario geschreven en wou absoluut als laatste rustplaats de kathedraal van Canterubry waarvoor hij zijn hele leven lang een boontje had, getuige de vele giften. Hij ligt er nog steeds, zij het niet op de plaats waar hij wou, in de cripte, maar wel in de Trinity Chapel.. Boven zijn indrukwekkende graf hangen replica's van de zaken die werden meegedragen in zijn begrafenisstoet (zijn helm met wapen, een schild, zijn borstjak met wapen, twee handschoenen en de schede van zijn zwaard). Nog straffer is dat even verderop ook nog de originelen hangen, vergaan van kleur en uitenvallend, maar origineel.

 

 

21:47 Gepost door Erik De keersmaecker in Reizen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: engeland, canterbury, black prince, chévauchée, poitiers, crécy |  Facebook |