31-05-15

An Imperial Possession: Britain in the Roman Empire

an imperial possession.jpg

DAVID MATTINGLY, An Imperial Possession. Britain in the Roman Empire.2006

 

Dit boek heeeft maandenlang in mijn auto rondgeslingerd en ik heb er in gelezen op parkings, vlieghavens, trendy koffiebars, niet zo trendy-kroegen, bankjes in het park of simpelweg in de auto, wachtend op beweging in wat er voor me stond. Het gaat over de bijna 400 jaar lange bezetting van Brittannië door de Romeinen, het is een heel ernstig historisch werk maar het is ook helder geschreven en uitermate boeiend. 

Wat het echt speciaal maakte voor mij was het bronnenmateriaal. Door het gebrek aan literaire bronnen was het altijd al moeilijk om een klaar idee te krijgen van deze periode, en veel van wat we weten was grotendeels giswerk en gebaseerd op flarden informatie en vage verwijzingen. Sinds een aantal jaren groeit echter het belang van de archaeologie in deze omdat ze gesteund door informatica verbanden legt die in de geschreven bronnen onzichtbaar zijn. Dit boek is bijna exclusief gebaseerd op dit onderzoek en voor mij is dat nieuw. De auteur slaagt er op die manier in om op een heel heldere manier een beeld te schetsen van die tijd en ik vond het fascinerende literatuur.

Leuk wordt het vooral door een paar opmerkelijke vondsten. De meest spectaculaire vond ik de kleitabletten van Vindolanda, een fort in Northumbria, aan de muur van Hadrianus. Door heel zelden voorkomende (anaerobe) omstandigheden werd daar een bijna volledig militair archief van met inkt beschreven houten tabletjes bewaard. De administratie van het fort, de briefwisseling en zelfs het privé-archief van Flavius Cerialis, een prefect van een cohort, en zijn vrouw Sulpicia Lepidina is, werd ooit in brand gestoken en begraven, maar de brand was niet efficient genoeg en een grrot deel van de tabletten is nog leesbaar. In het boek worden daar veel conclusies uit getrokken, en één van de leukste is een tablet met een verjaardagsuitnodiging, geschreven door een klerk, maar aangevuld door Claudia Severa, de zuster van Sulpicia, met het equivalent van "ge komt toch ?".  

vindolandatablet.jpg

 "Claudia Severa to her Lepidina greetings. On 11 September, sister, for the day of the celebration of my birthday, I give you a warm invitation to make sure that you come to us, to make the day more enjoyable for me by your arrival, if you are present (?). Give my greetings to your Cerialis. My Aelius and my little son send him (?) their greetings. (2nd hand) I shall expect you, sister. Farewell, sister, my dearest soul, as I hope to prosper, and hail. (Back, 1st hand) To Sulpicia Lepidina, wife of Cerialis, from Severa."

Bron: http://vindolanda.csad.ox.ac.uk/index.shtml

 

Ook heel leuk zijn de zogenaamde "curse tablets", kleine loden blaadjes die werden ingegrift en dan opgeplooid of opgerold, die werden gevonden op verschillende plaatsen in Brittannië maar vooral in Bath. Er staan vervloekingen op, meestal omwille van een diefstal, en dat gaat van een paardedeken tot een groot bedrag als 3000 denarii. Op één daarvan wenst de schrijver dat de dief die zijn drinkbeker stal zijn bloed zal vergieten in diezelfde beker. Sommige lijken vervloekingen te zijn zonder onderwerp, maar ze geven een goed beeld van de geletterdheid van de Romeinse inwoners van die periode, en je kan je de frustratie en woede van de schrijver heel goed inbeelden.

 

curse tablets.jpg

http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2669296/Ma...

 

Het hele boek staat vol met dit soort dingen en dat maakt wat uiteindelijk een wetenschappelijk werk is heel leesbaar. Het is een must voor wie in de vroege geschiedenis van Engeland of in die van het Romeinse Rijk geïnteresseerd is omdat het een redelijk goed beeld geeft van een Romeinse kolonie, met aandacht voor godsdienst, bewoning, voeding, urbanisatie, bezetting en andere, en af en toe geeft het een goed beeld van hoe Engeland in die tijd er uitzag. Het blijft echter ook een taai brokje échte geschiedschrijving, misschien niet geschikt voor niet-historici. Maar het is wel een héél interessant brokje !

 

David Mattingly is Professor of Roman Archaeology aan de universiteit van Leicester. Hij is vooral bezig met de archaeologie van het Westelijke Romeinse Rijk.

De opgravingen in Vindolanda kan je volgen op facebook https://www.facebook.com/TheVindolandaTrust?fref=ts en op hun website www.vindolanda.com.

 

 

08:02 Gepost door Erik De keersmaecker in Boeken, Reizen, Wetenschap | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

18-12-11

Compton Castle, Devon

Wanneer je je reis naar Engeland voorbereidt zijn het meestal de "grote" bezienswaardigheden die eerst worden ingepland, en dat is niet onterecht. Het zijn vaak dagvullende bezoeken waar heel veel te zien is en waarvoor je je tijd moet maken. Maar een taart is een saai stuk deeg als er geen kersen op liggen, en een paar van de meest verrassende bezoeken tijdens al mijn reizen waren aan kleine bezienswaardigheden die door hun ligging, hun geschiedenis of hun uitzicht opvielen. Ze geven een wat realistischer beeld van Engeland, en net daardoor vind ik ze telkenmale weer zéér charmant.

compton.jpg

Compton Castle is daar een mooi voorbeeld van. Eigenlijk is het een grote versterkte woning, geen klassiek kasteel, en gedurende 600 jaar bewoond door dezelfde familie. De bouwgeschiedenis stopt in essentie in de 16de eeuw (en begon 200 jaar daarvoor) omdat de familie later noch de ambitie noch het geld had voor iets prestigieuzer of moderner. Het huis is dan ook het resultaat van twee periodes in de Engelse geschiedenis: de late middeleeuwen waar het het centrum was van een lokaal heerser in een feodaal systeem, en de Elizabethaanse periode, in volle renaissance, toen Engeland voor het eerst begon met zijn overzees avontuur dat zou uitmonden in het British Empire. Zijn bekendste bewoner was Sir Humphrey Gilbert, schurk, avonturier, hoveling en halfbroer van Sir Walter Raleigh (die van de Armada). Zijn afstammelingen bewonen het nog steeds.

De kern van het huis, en het oudste deel ervan, is de hal. Het is grotendeels een reconstructie uit 1952 omdat het originele gebouw al in 1750 vervallen was, maar het is een goede, op de correcte plaats en met de correcte materrialen. Het hele huis zou hierrond gaan groeien, maar je kan vandaag nog heel goed zien hoe het eruitzag voor deze uitbreidingen, met de voorraadkelders, de solar of woonkamer waar de eigenaar sliep (alle andere personeel sliep in de hal zelf), de buttery (boutellerie) waar wijn en bier werden opgeslagen en de pantry (painetterie) waar het brood werd bewaard. In de tweede helft van de 15de eeuw begon het gemeenschapsleven uit de middeleeuwen nog verder af te brokkelen en werd de afstand tussen de eigenaar en het personeel groter. Rond deze tijd werd de kelder, die onder de solar lag, wat verhoogd en via een trap ermee verbonden, en omgedoopt tot Withdrawing Room, zodat de familie ook overdag haar privacy had. De kapel dateert ook uit deze periode en heeft nog een piscina, waar de hostie en de wijn werd bewaard, en werd dus ook echt als dusdanig gebruikt.

 

compton%20(5).jpg

De belangrijkste periode voor het huis was de eerste helft van de zestiende eeuw, in volle regeerperiode van Henry VIII (die van de zes vrouwen). Rond 1520 werden slaapkamers en gastenkamers bijgebouwd (daarvoor sliepen alle bezoekers mét het personeel in de Hal). Rond deze tijd werd het huis ook versterkt en werden de ringmuur en de torens opgetrokken. Het was de tijd van Franse raids op Teignmouth, Plymouth en Fowey, en het moet waarschijnlijk in dit licht gezien worden. De versterkingen waren genoeg om te weerstaan een rondtrekkende plunderaars, en niet aan een professioneel leger met artillerie, maar ze zijn goed bedacht en efficient, en de vijf torens konden elk dekkend vuur geven aan een deel van de ringmuur. Hier stopten in essentie de verbouwingen en latere zouden er alleen nog trappen en deuren verhuizen, maar bleef het grondplan ongewijzigd. Voor specialisten op dit vlak is er nog de Great Kitchen, zeer goed bewaard. Ons grote geluk vandaag is de lange periode van verval die het huis kende. Rond 1750 verlieten de Gilbert's het huis en verhuisden ze naar Sandridge. In 1800 werd het verkocht en het zou een eeuw duren voor er terug een Gilbert voet zette in het huis toen Commander Gilbert, op weg naar de HMS Britannia, in 1904 er voorbijreed en besloot om het terug te kopen. Hij was toen nog een kadet, en zou daar 26 jaar over doen. Hij startte een uitgebreid en duur restauratieprogramma. In 1951 schonk hij het aan de National Trust, samen met een deel van de omliggende landerijen, en op voorwaarde dat zijn familie er kon blijven wonen. De Trust werkte de restoratie verder af en ook vandaag blijft het een familiewoning.

Dit bijzonder romantische kasteel kan van 4 april tot 31 oktober worden bezocht op dinsdag, woensdag en donderdag van 10;30 tot 5 (openingsuren voor 2012), en op de vier Bank Holiday Mondays. Er ligt een prachtige rozentuin maar veel van de kamers zijn privé en het zijn vooral de gemeenschappelijke vertrekken di je kan bezoeken. Ik was er gek op omdat het zo menselijk is en omdat er zo weinig huizen uit deze periode zo goed bewaard zijn. Op een sombere dag is het een beetje gloomy, op een zonnige zeer romantisch.

Over Sir Humphrey Gilbert, zijn bekendste eigenaar, vertel ik volgende keer meer.  

 

10:17 Gepost door Erik De keersmaecker in Reizen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: uk, england, devon, national trust |  Facebook |

04-12-11

Lancelot "Capability" Brown

Mijn eerste "ontmoeting" met Capability Brown vond plaats in de tuin van Chilham Castle. Het is min of meer waar mijn liefde voor het Engelse landschap begon. Ik herinner me nog goed hoe ik op een trap zat en het landschap bewonderde en op een moment plots besefte dat iemand dit wondermooie landschap gemaakt had. Iemand had hier, 200 jaar geleden, een landschap geschapen, met het idee dat iemand anders ervan zou genieten. En ik bevond me min of meer op dezelfde plaats als de man die daarvoor betaald had, op een moment dat dat landschap tot volle wasdom was gekomen. Ik keek dus op dat moment naar iets dat de schepper alleen in zijn fantasie moet hebben gezien...

capbrown.jpg

Lancelot "Capability" Brown leefde van 1716 tot 1783. Vandaag is hij bekend als Engeland's grootste landschapsarchitect. Tot dan bestonden tuinen vooral uit een formeel geheel, met terrassen, geometrische vormen en tuinkamers, en een aangrenzend parklandschap. Brown verving deze door grasland dat tot aan de vensters van de great houses liep, door prachtige horizons met bomengroepen, door tempels, ruïnes en bruggetjes (hij was eigenlijk architect) en door vijvers en beken in natuurlijk aandoende vormen. Zelfs vandaag geven veel van zijn tuinen de indruk heel natuurlijk te zijn. in feite zijn ze zeer gemaakt en Capabilty Brown schrok er niet voor terug om riviertjes te verleggen, dorpen te verplaatsen en bossen te rooien en massaal ergens anders terug aan te planten. Formele bloemenperken verdwenen, en schapen en koeien graasden tot aan het huis, op afstand gehouden door een geweldige uitvinding als de ha-ha. 

Uiteindelijk zou hij er meer dan 200 plannen, en de mooist bewaarde zijn Blenheim Palace, Stowe, Belton House en Holkham Hall. Ik heb persoonlijk een zwak voor Sheffield Park in Sussex. Zijn landschappen zijn mooi in elk seizoen, maar zonder meer spectaculair in de herfst wanneer de bomen verkleuren, en op dat moment mag je niet vergeten dat zelfs de kleurencombinaties niet toevallig zijn. Hij kreeg zijn bijnaam omdat hij steevast elke opdrachtgever verzekerde dat hun landgoed "capabilities" of mogelijkheden had. Wandelen in één van zijn realisaties is een aaneenschakeling van verrassingen omdat het bedoelde effect niet alleen vanuit het huis moest ontstaan. Opdrachtgevers betaalden hem ook opdat bezoekers bij hun wandeling achter elke hoek een nieuwe vista zouden ontdekken. 

Lancelot Capability Brown is samen met zijn concurrent Humphrey Repton verantwoordelijk voor een paar van de mooiste landschappen van Engeland. Enjoy them !

441885_db8af6a6.jpg

 

 

 

21:48 Gepost door Erik De keersmaecker in Reizen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: engelse tuinen, capability brown |  Facebook |

1 2 3 4 5 6 7 8 Volgende